ESG Score กำลังจะกลายเป็นมาตรฐานตัวชี้วัดใหม่สำหรับภาคธุรกิจที่ยั่งยืน

เมื่อภาคธุรกิจต้องตระหนักเรื่องความยั่งยืนหรือ ESG ในการดำรงธุรกิจ การมีตัวชี้วัดอย่าง ESG Score จึงเป็นเรื่องสำคัญเพราะตัวชี้วัดนี้กำลังจะเป็นมาตรฐานการวัดผลด้านความยั่งยืนให้กับองค์กร เนื่องจากการกระทำอย่างเดียวไม่ได้แสดงว่าองค์กรของคุณให้ความสำคัญกับโลก แต่ตัวชี้วัดที่ดีต่างหากที่จะเป็นมาตรฐานกลางที่บ่งบอกถึงประสิทธิภาพการดำเนินการด้าน ESG ให้กับองค์กรคุณและคู่แข่งในตลาด 

วันนี้ Wisesight Research จึงจะพาไปทำความรู้จักวิธีการวัด ESG Score ที่เหมาะสมกับธุรกิจของเพื่อประเมินจุดยืนขององค์กร ทั้งในมุมการดำเนินงานและมุมที่สร้างความเข้าใจให้กับผู้บริโภคได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Key Takeaways

• ผู้บริโภค นักลงทุน และพันธมิตรกำลังมองหา “แบรนด์คนดี” ต่อโลก คน และมีธรรมาภิบาล ESG Score จึงเข้ามามีบทบาทสำคัญในฐานะตัวชี้วัดมาตรฐานขององค์กรสมัยใหม่ที่ให้ความสำคัญเรื่องความยั่งยืน
• ESG Score ที่ดีควรเหมาะสมกับเป้าหมายความยั่งยืนขององค์กร รวมถึงสอดคล้องกับลักษณะการดำเนินงานของธุรกิจ เพื่อเพิ่มความเชื่อถือให้กับองค์กรในระยะยาวอย่างยั่งยืนมากที่สุด
• การวัดผล ESG Score จะไม่ได้อยู่แค่การวัดผลลัพธ์ด้านการดำเนินงานเพียงอย่างเดียว แต่ผลลัพธ์ที่แบรนด์สื่อสารออกไปยังผู้บริโภค กำลังจะเข้ามาเป็นปัจจัยที่ส่งผลกับคะแนน ESG Score ที่สะท้อน ESG Preformance ขององค์กร
• Wisesight Research ขอแนะนำรายงานการวิเคราะห์ประสิทธิภาพการสื่อสารด้าน ESG จากข้อมูลบนโซเชียลแบบเจาะลึกที่จะช่วยให้องค์กรสามารถ เห็นค่าพลังของแบรนด์เรื่องการสื่อสารด้าน ESG คือ เห็นค่า Benchmark ขององค์กรชั้นนำที่สื่อสารเรื่อง ESG ได้ดี เพื่อต่อยอดกลยุทธ์การสื่อสารด้าน ESG ให้ได้ผลลัพธ์ทางธุรกิจสูงสุด

ESG Score คืออะไร มีประโยชน์และสอดคล้องกับธุรกิจอย่างไร

ESG Score คือ คะแนนที่ใช้วัดระดับความยั่งยืนขององค์กรใน 3 ด้านหลักทั้งปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม (Environment) สังคม (Social) และธรรมาภิบาล (Governance) เพื่อประเมินความตั้งใจและความพยายามขององค์กร โดยในระบบการให้คะแนน ESG Score เป็นวิธีการประเมินตัวเลขเชิงปริมาณที่ชัดเจนของปัจจัยต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ ESG เช่น ผลกระทบในด้านความยั่งยืน การบริหารความเสี่ยง ผลกระทบต่อสังคม เป็นต้น

อย่างที่บอกว่า ESG Score เป็นหนึ่งในการประเมิน ESG ขององค์กร หากองค์กรมีการดำเนินตามเป้าหมายและกลยุทธ์ที่ดีจะทำให้ ESG Performance ภาพรวมดีขึ้น เมื่อองค์กรได้รับผลลัพธ์การประเมินในระดับสูงจะส่งผลดีทางธุรกิจได้อย่างมหาศาล ไม่ว่าจะเป็นการสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคหรือนักลงทุนในระยะยาว สร้างความมั่นคงทั้งด้านชื่อเสียงภาพลักษณ์หรือการเงินขององค์กร เป็นการสร้างโอกาสใหม่ ๆ ในตลาด

ปัจจัยที่ส่งผลต่อ ESG Score

ESG Score จะปรับขึ้น-ลงตามปัจจัยสำคัญ 3 องค์ประกอบย่อยที่ใช้ประเมินอย่างครอบคลุมทั้งการดำเนินงานขององค์กร ได้แก่ ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม (Environment) สังคม (Social) และธรรมาภิบาล (Governance) 

ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม (Environmental)

ตัวอย่างพิจารณาปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม เช่น 

• การปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG Emissions) โดยจะวัดระดับการปล่อย CO₂ โดยวัดปริมาณ (Carbon Footprint) หรือการพิจารณาเรื่องการตั้งเป้าหมาย Net-Zero หรือการวัดความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) ขององค์กร
• การเตรียมรับมือความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Risk) ทั้งมุมของการวิเคราะห์ผลกระทบจากภาวะโลกร้อน (Climate Change) และการเตรียมการรับมือภัยพิบัติทางธรรมชาติที่อาจเกิดขึ้น
• การใช้พลังงาน น้ำ และทรัพยากรธรรมชาติ โดยพิจารณาสัดส่วนการใช้พลังงานหมุนเวียน ความเสี่ยงจากการใช้น้ำในพื้นที่ขาดแคลน หรือการอนุรักษ์พื้นที่ป่าขององค์กร
• การจัดการของเสีย ดูว่าองค์กรใช้กระบวนการรีไซเคิล หรือการกำจัดของเสียอันตรายอย่างถูกต้องตามนโยบายเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) มากเพียงใด

ปัจจัยด้านสังคม (Social)

ตัวอย่างพิจารณาปัจจัยด้านสังคม เช่น 

• สิทธิมนุษยชนและแรงงาน สุขภาพและความปลอดภัยของพนักงาน ความสัมพันธ์กับชุมชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย พิจารณาการปฏิบัติต่อแรงงานอย่างเป็นธรรม สวัสดิการที่เหมาะสมที่เกิดขึ้นภายในองค์กร
• ความหลากหลายและเท่าเทียม พิจารณาเรื่องการปรับใช้นโยบายด้านเพศสภาพ ความหลากหลายเชิงวัฒนธรรมในองค์กรหรือไม่
• ความปลอดภัยและจริยธรรมของผลิตภัณฑ์ วัดเรื่องความโปร่งใสในการให้ข้อมูลของผลิตภัณฑ์ รวมไปถึงการรับผิดชอบเมื่อเกิดปัญหากับผู้บริโภค

ปัจจัยด้านธรรมาภิบาล (Governance)

ตัวอย่างพิจารณาปัจจัยด้านธรรมาภิบาล เช่น

• การกำกับดูแลด้าน ESG และการให้ค่าตอบแทนที่เชื่อมกับ ESG Performance ตั้งแต่ความเหมาะสมในการตั้งคณะกรรมการหรือทีมเฉพาะด้าน ESG หรือค่าตอบแทนผู้บริหารที่สัมพันธ์กับความสำเร็จด้าน ESG ขององค์กร
• ความโปร่งใสทางการเงินขององค์กร การเปิดเผยข้อมูลรายงานที่ถูกต้องและครบถ้วน หรือการตรวจสอบบัญชีโดยหน่วยงานภายนอก
• การบริหารความเสี่ยงและจริยธรรม องค์กรมาการวางนโยบายป้องกันคอร์รัปชัน หรือระบบการจัดการปัญหาอย่างโปร่งใสมากน้อยเพียงใด

ดูอินไซต์เชิงลึกจากเสียงผู้บริโภคบนโซเชียลมีเดียที่กล่าวถึง “ความยั่งยืน” เพิ่มเติม

ESG Score มีอะไรบ้าง และค่า ESG Score ที่ดีควรมีค่าเท่าไร?

ปัจจุบันวิธีการวัดผลการดำเนินงานด้าน ESG มีตัวชี้วัดหลากหลายประเภทที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล หน่วยงานวิเคราะห์ชั้นนำ เช่น MSCI, Sustainalytics, FTSE Russell หรือแม้แต่ตลาดหลักทรัพย์ในประเทศไทยอย่าง SET ESG ก็มีการจัดอันดับ ESG Score เพื่อเป็นเกณฑ์ให้ผู้ลงทุนใช้พิจารณา แต่ก็ไม่ได้มีสูตรคิดคำนวณตายตัวที่เหมือนกันในทุกประเภท เพียงแต่การวัดผลลัพธ์ด้าน ESG หรือความยั่งยืนที่ดีควรเปิดเผยได้เพื่อสร้างความเชื่อถือให้กับผู้บริโภคและนักลงทุนในระยะยาว 

คะแนน ESG Score ในปัจจุบันแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่

ESG Score จาก Rating Agencies 

เป็นคะแนน (Score) บ้างก็ถูกเรียกว่าลำดับ (Rating) ที่ถูกพิจารณาและจัดอันดับโดยองค์กรมหาชนสากลชั้นนำที่อาศัยประสบการณ์ยาวนาน จึงทำให้องค์กรมหาชนเหล่านี้มีตัวชี้วัดที่ใช้วันประสิทธิภาพการดำเนินงานขององค์กรหลากหลายอุตสาหกรรม ตัวอย่างเช่น

• MSCI ESG Ratings เป็นเกณฑ์การวัดคะแนนโดย MSCI (Morgan Stanley Capital International) วิเคราะห์ว่าแต่ละบริษัทบริหารจัดการความเสี่ยงและโอกาสด้าน ESG ได้ดีเพียงใด มีกฎเกณฑ์ในการระบุผู้นำและผู้ตามในอุตสาหกรรม โดยกำหนดระดับคะแนนเป็นตัวอักษร ตั้งแต่ AAA ถึง CCC โดยพิจารณาจากความสามารถในการจัดการโอกาสและความเสี่ยงของบริษัทต่าง ๆ เมื่อเทียบกับบริษัทอื่นในอุตสาหกรรมเดียวกัน
  
  ปัจจัยที่ใช้พิจารณา อาทิ ประเด็นที่มีความสำคัญต่ออุตสาหกรรมนั้น เช่น การปล่อยก๊าสเรือนกระจก (Carbon Emissions), ข้อมูลส่วนบุคคล (Data Privacy) โดยให้ความคุ้มครองและปฏิบัติตามกฎหมายในเทคโนโลยีที่ใช้ภายในองค์กร เป็นต้น

ที่มา https://www.msci.com/data-and-analytics/sustainability-solutions/esg-ratings

• S&P Global ESG Score คะแนน S&P Global ESG Score เป็นคะแนนวัดผลการดำเนินงานของบริษัทและการบริหารจัดการความเสี่ยง โอกาส และผลกระทบด้าน ESG ที่พิจารณาจากการเปิดเผยข้อมูลของบริษัท การวิเคราะห์สื่อและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย แนวทางการสร้างแบบจำลอง และการมีส่วนร่วมเชิงลึกของบริษัท ผ่านการประเมินความยั่งยืนขององค์กร (CSA) ของ S&P Global การประเมินความยั่งยืนขององค์กรประกอบด้วยแบบสอบถามเฉพาะอุตสาหกรรมจำนวน 62 ชุด ได้ออกมาเป็นคะแนน ESG ของ S&P Global วัดโดยใช้มาตราส่วน 0-100 โดย 100 คือคะแนนสูงสุด โดยอิงจากการประเมินข้อมูลพื้นฐานสูงสุด 1,000 จุดข้อมูล (Data Point)

ที่มา https://www.spglobal.com/sustainable1/en/solutions/esg-scores-data#esg-score 

• Sustainalytics ESG Risk Ratings โดย Sustainalytics (ในเครือ Morningstar บริษัทฯชั้นนำของโลกทางด้านการให้บริการข้อมูลและการวิเคราะห์เกี่ยวกับการลงทุน) โดยการประเมินความเสี่ยงด้าน ESG โดยเฉพาะแบบหลายมิติ ได้ออกมาเป็นลำดับที่แบ่งประเภทความเสี่ยงออกเป็น 5 ระดับความรุนแรง 

ที่มา https://www.sustainalytics.com/esg-data#overview 

• FTSE4Good Index โดย FTSE Russell เป็นชุดดัชนีอ้างอิงและดัชนีซื้อขายสำหรับนักลงทุน ESG (สิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล) ซึ่งเปิดตัวในปี พ.ศ. 2544 และถูกนำมาใช้กับดัชนี FTSE Emerging Indices (ดัชนีหุ้นระหว่างประเทศที่ติดตามหุ้นจากตลาดเกิดใหม่ทั่วโลก) ซึ่งครอบคลุมประเทศกำลังพัฒนามากกว่า 20 ประเทศ ใช้ข้อมูลจากข้อมูลสาธารณะถูกกฎหมาย (Public Sources) และแบบสอบถามที่อิงเกณฑ์ Global Reporting Initiative (GRI) และ UN Global Compact โดยคะแนนที่ดีคือเต็ม 5 คะแนน หากได้ 4-5 คะแนะเท่ากับผ่านเกณฑ์ FTSE4Good ส่วน 0-4 คือไม่ผ่านเกณฑ์ FTSE4Good นั่นเอง 

ESG Score จากภาครัฐ

เป็นคะแนนที่วัดความยั่งยืนของธุรกิจที่พิจารณาจัดลำดับโดยหน่วยงานในประเทศไทย เป็นมาตรฐานระดับท้องถิ่นที่ปรับจากแนวคิดขององค์กรมหาชนสากลเข้ากับบริบทการดำเนินงานของบริษัทในประเทศไทย ช่วยให้นักลงทุน หน่วยงานรัฐ และภาคธุรกิจ สามารถเข้าใจและเปรียบเทียบประสิทธิภาพด้าน ESG ได้อย่างเหมาะสมกับคู่แข่งภายในประเทศ ตัวอย่างเช่น

• ESG100 โดยสถาบันไทยพัฒน์ (Thaipat Institute) ประเมินบริษัทจดทะเบียนที่มีการดำเนินงานโดดเด่นด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (Environmental, Social and Governance) ติดอันดับ ESG100 บนอันดับตลาดหลักทรัพย์ แห่งประเทศไทยในทุกๆ ปี เกณฑ์ที่ใช้พิจารณาวิเคราะห์ข้อมูลจากแหล่งเปิดเผยสาธารณะ (Public Sources) อาทิรายงานประจำปี, Sustainability Report ได้ออกมาเป็น อันดับ Top 100 บริษัทที่ “ดีที่สุด”
• ESG Rating โดยสถาบันไทยพัฒน์ เป็น “คะแนนความยั่งยืนเชิงลึก” ที่ให้ระดับชั้น (Rating) ของบริษัทจดทะเบียนไทย โดยวัดจากความเข้มแข็งด้าน ESG แบบเจาะลึก ไม่ใช่แค่การเปิดเผยข้อมูล พิจารณาปัจจัย ESG ทั้งด้านนโยบาย, การดำเนินงาน และผลลัพธ์ รวมถึงประเมินจากเอกสารรายงานของบริษัทหรือข่าวสารที่เป็นกลาง เป็นต้น โดยลำดับที่ได้ออกมาเป็นการให้ระดับ AAA – D โดย ระดับ AAA เท่ากับ “ดีที่สุด”
• SETTHSI คือ ดัชนีหุ้นยั่งยืนของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) ซึ่งมาจากแนวคิด SET ESG Ratings หรือระบบการประเมินความยั่งยืนของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) ซึ่งรวบรวมรายชื่อบริษัทจดทะเบียนที่มี ESG Score ดีเยี่ยม โดยหุ้นใน THSI จะถูกคัดเลือกจากบริษัทจดทะเบียนที่สมัครใจเข้าร่วมตอบแบบประเมินความยั่งยืนแบบ Sustainability Assessment Questionnaire (SAQ) ที่จัดทำโดยตลาดหลักทรัพย์ฯ โดยการประเมินจะครอบคลุมคำถามในมิติ ESG ปีละหนึ่งครั้ง คะแนนเต็มคือ 100

ESG Score จากข้อมูลบนโซเชียลมีเดีย (ESG Social Data) 

คือ การวัด “ประสิทธิภาพการสื่อสารด้าน ESG” ที่ผู้คนบนโลกโซเชียลมีเดียมีต่อการดำเนินงานด้าน ESG (Environmental, Social, Governance) ของแบรนด์หรือองค์กร โดยใช้ข้อมูลจากโซเชียลมีเดียที่เกิดขึ้นจริง เสมือนเป็นมุมมองผู้บริโภค (Consumer Perception-Based) ที่แสดงออกมาในรูปแบบของ ESG Score รูปแบบหนึ่ง ตัวอย่างเช่น

• ESG Social Metric Report โดย Wisesight ที่เห็นถึงความสำคัญของเสียงผู้บริโภคบนโซเชียลมีเดียที่เกิดขึ้น ESG Social Matric จะบอกคะแนน ESG Score ที่ผ่านการวิเคราะห์ด้วย ESGesg framework ที่วิเคราะห์สิ่งที่ผู้คนบนโซเชียลพูดถึง และสะท้อนการรับรู้ออกมา ซึ่งสามารถบ่งชี้โอกาส ความเสี่ยง หรือภาพลักษณ์ขององค์กรด้านความยั่งยืนได้รวดเร็ว

ESG Social Metric สามารถประเมิน ESG Performance ขององค์กรได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ

ESG Social Metric คือ รายงานบทวิเคราะห์เชิงลึกที่ช่วยประเมินประสิทธิภาพการสื่อสารด้าน ESG ขององค์กรได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ ผ่านเสียงสะท้อนของผู้บริโภคบนโซเชียลมีเดีย

• ช่วยให้แบรนด์เข้าใจว่า “ผู้คนรับรู้และรู้สึกอย่างไร” ต่อความพยายามด้านความยั่งยืนขององค์กร พร้อมชี้วัด “ค่าพลัง” การสื่อสารเชิง ESG ได้อย่างละเอียด สามารถบอกค่าคะแนนในแต่ละแกน E-S-G ได้อย่างแม่นยำ 
• ประเมินออกมาเป็น Benchmark ค่ากลางที่จะทำให้องค์กรของคุณเปรียบเทียบกับคู่แข่งในตลาดได้อย่างสม่ำเสมอ 
• ช่วยเสริมมุมมองเชิงกลยุทธ์ให้การวางแผน Branding และ Communication สอดคล้องทั้งในสิ่งที่แบรนด์ทำ และสิ่งที่สังคมรับรู้ – นำไปสู่การเป็นองค์กรที่ยั่งยืนอย่างแท้จริง ทั้งในเชิงการกระทำและประสิทธิภาพการสื่อสารให้ภาพลักษณ์ขององค์กรเพิ่มขึ้นในสายตาของผู้บริโภค

บทสรุปของ ESG Score ของแบรนด์ในอนาคต 

ในอนาคตอันใกล้ ESG Score ของแบรนด์ จะไม่ได้วัดแค่สิ่งที่องค์กรทำเท่านั้น แต่อาจจะรวมถึงสิ่งที่ผู้คนรับรู้บนโซเชียลมีเดียด้วยก็เป็นได้ แม้การดำเนินการด้านความยั่งยืนอย่างเป็นระบบที่องค์กรระบุลงใน ESG Report หรือ Sustainability Report แล้ว อีกแกนหนึ่งที่กำลังกลายเป็นตัวชี้วัดสำคัญไม่แพ้กันคือ “เสียงของผู้บริโภคบนโซเชียลมีเดีย” ที่เป็นกระจกสะท้อนว่าองค์กรของคุณถูกมองว่าให้ความสำคัญกับความยั่งจริงหรือเปล่า

การวัด ESG Score จาก Social Data จึงเป็นอีกมิติที่องค์กรไม่ควรมองข้าม เพราะเป็น Data ที่สามารถบ่งชี้ความเชื่อมั่น ความคาดหวัง หรือแม้กระทั่งความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นแบบ Real-time และเป็นจริงในสายตาของผู้บริโภคได้

เริ่มต้นวัดประสิทธิภาพการสื่อสารของแบรนด์ด้วย ESG Social Metric Report

เรียกได้ว่า เสียงของผู้บริโภคบนโซเชียลมีเดีย ไม่ได้เป็นแค่กระแสอีกต่อไป แต่กำลังจะกลายเป็นแหล่งข้อมูลที่มีค่าที่สุดขององค์กรในยุคที่ต้องเก็บผลลัพธ์ ESG Score อย่างสม่ำเสมอเพราะทุกโพสต์ ทุกคอมเมนต์ ล้วนสะท้อนมุมมอง ความคาดหวัง และเสียงเรียกร้องจากสังคมทางด้านความยั่งยืน

นี่คือโอกาสขององค์กรในการเพิ่มประสิทธิภาพการสื่อสารด้าน ESG ด้วยการเปลี่ยนความรู้สึกหรือความเข้าใจของผู้บริโภคให้กลายเป็นทิศทางสร้างกลยุทธ์การสื่อสารจากฐานการวางแผนการสื่อสาร ESG ที่ดีจากอินไซต์จริงของผู้บริโภค

เพื่อตัวช่วยที่จะทำให้องค์กรและแบรนด์เก็บรวบรวมเสียงเหล่านี้ให้ไม่ตกหล่น ESG Social Metric Report จาก Wisesight Research บริการวิเคราะห์ประสิทธิภาพการสื่อสารด้าน ESG จากข้อมูลบนโซเชียลแบบเจาะลึกที่จะช่วยให้แบรนด์สามารถเห็นค่าพลังของแบรนด์เรื่องการสื่อสารด้าน ESG เห็นค่า Benchmark ขององค์กรชั้นนำที่สื่อสารเรื่อง ESG ได้ดี ซึ่งจะต่อยอดช่วยวางแผนการสื่อสารในระยะยาวอย่างยั่งยืน สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ทีม Wisesight Research